Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Bu antikorlar, bazofil ve  mast hücrelerinin yüzeylerine yapışırlar. Duyarlı kişi o maddeyle tekrar karşılaştığında, hücre yüzeyindeki antikorla alerjen birleşir ve hücreden mediatör ismi verilen bir takım kimyasal maddeler salgılanır. Mediatörler de, bağışıklık sisteminin çeşitli bölümlerini harekete geçirerek anaflaksiye neden olurlar.

ANAFLAKTOİD REAKSİYON

Anaflaksinin, IgE  olmaksızın ortaya çıkan şeklidir. Kişinin duyarlı olduğu madde, mast hücresini IgE ‘ye gerek olmadan doğrudan uyararak mediatör salgısına neden olabilmektedir. Bazı ilaçların (aspirin, ağrı kesiciler, romatizma ilaçları ve röntgen çekiminde kullanılan kontrast maddeler…) ve egzersizin yol açtığı reaksiyonlar anaflaktoid tiptedir.

ANAFLAKSİNİN SEBEPLERİ

Gazetelerde okuduğumuz ‘Penisilin iğnesi yapıldı, yaşamını yitirdi’ veya ‘Arı sokmasından öldü’… gibi olayların nedeni hep anaflaksidir.

Anaflaksiye sebep olabilen pek çok madde vardır:

• İlaçlar (Penisilin, sefalosporin ve diğer antibiyotikler; aspirin, ağrı kesici ve romatizma ilaçları, lokal anestezikler, röntgen çekilirken kullanılan kontrast maddeler…)
• Serumlar ve aşılar
• Kan ve kan ürünleri
• Yiyecekler (Yumurta, süt, domates, fıstık, deniz ürünleri…)
• Yiyeceklere konan katkı maddeleri 
  Bozulmayı önleyici maddeler (Sülfitler)
  Renklendiriciler (Tartrazin)
  Tat vericiler (Glutamat)
• Fiziksel etkenler: Egzersiz, soğuk
• Çeşitli maddeler: Lateks, sperm

ANAFLAKSİ TEDAVİSİ

Anaflaksi çok acil bir durumdur. Kişiye hemen girişimde bulunulmadığı zaman kısa zamanda ölüme neden olabilir. Bu nedenle, anaflaksi belirtileri saptanır saptanmaz  bir taraftan en yakın doktor veya hastaneye ulaşılmaya çalışılırken, diğer taraftan yapılması gereken bazı işlemler vardır.

• Allerjenin vücuda girdiği yer belli ise (Arı sokmasında olduğu gibi !), o bölgeye hemen turnike yapılarak zehirin kana karışması engellenir. Varsa, arının iğnesi çıkartılır.
• Kişi sırt üstü yatırılır ve bacakları yukarı kaldırılır. Bu sayede beyin ve kalp gibi önemli organlara  daha fazla kan gitmesi sağlanır.
• Hasta sıcak tutulur.
• Mümkünse oksijen verilir.
• Anaflakside yaşam kurtarıcı ilaç ADRENALİN’ dir.  1:1000’lik adrenalin, 0.3-0.5 ml dozunda 20 dakika arayla cilt  altına zerk edilir.
• Anaflaksi tedavisinde yararlanılan diğer ilaçlar  kortizon ve  antihistaminikler’ dir. Astım krizi belirtileri olan hastalara bronş spazmını azaltan nefes açıcı ilaçlar da verilmelidir. 
• Kan basıncı düşük olan hastalara hem kan basıncını yükselten ilaçlar ve hem de damar yoluyla sıvı uygulanır.
• Gırtlak ödemi nedeniyle boğulma belirtileri gösteren hastaların ana nefes borusuna dışarıdan delik açılması gerekebilir.

ANAFLAKSİDEN KORUNMA

• Daha önce anaflaksi geçirmiş olanlar, durumlarını bildiren bir kart veya künye taşımalıdırlar.
• Anaflaksi nedeniyle ölüm tehlikesi atlatanların yanlarında sürekli olarak adrenalin bulundurmaları gerekir. Bu kişilere adrenalini hangi durumda, nasıl uygulayacakları da öğretilmelidir.
• Anaflaksiye neden olan etkenlerden (ilaç, yiyecek…)uzak kalınmalıdır.
• Anaflaksi tanımlayan hastalara  iğne şeklindeki ilaçlardan çok hap veya şurup verilmelidir.
• Anaflaksi tanımlayan hastalara beta-bloker sınıfı ilaçlar verilmemelidir.

Yazı için 2 yorum yapılmış:

1. nurçin diyor ki:

   19 Şubat 2011, 21:27

   iyi günler ahmet bey,ben size bundan 4 sene önce gelmiştim,yanlış yapılan allerji testimin sonucunda size geldiğimde psikolojik olarak çok kötü durumdaydım,allerji olurum diye hiçbirşey yiyemez içemez olmuştum çünkü elimdeki testlerde allerjimin olmadığı hiçbirşey yoktu,siz bana test yaptınız ve hiçbirşeye allerjim çıkmadı sadece bronşlarımın hassas olduğunu söylediniz.geçen kulak burun boğaza gittim sebebi arasıra beni hapşırma tutuyor çok sık ve uzun sürüyor,burnum tıkanıyor,doktor allerjik rinit olduğunu söyledi antihistamik ilaç ve burun damlası verdi ama ben allerjik rinitin bir maddeye allerjiden olduğunu öğrendim bu nasıl olur,birde ben anaflaktiktik şoktan çok korkuyorum ilaç içemiyorum belki allerji yapar diye bunun bir çaresi yokmu?çünkü anaflaktik şoku herşey yapabilir.yazım uzun olduğu için özür dilerim ama benim için allerji denince akla gelen tek isim olduğunuz için sizin yazdıklarınız çok önemli şimdiden çok teşekkür ederim iyi günler…
2. Leyla diyor ki:

   28 Ocak 2012, 01:47

   Merhaba hocam.yiyenimin sadece balık alerjisi var,dokunmak bile acil durum sebebi…….tedavisi yok dedi bı Prof. Eğer varsa size gelmek isteriz….saygılar…

Siz de yorumunuzu paylaşın: