Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Her hangi bir maddeye bağlı ölümcül anaflaksilerin, yılda her on milyon insanın 4-20 kadarında görülebileceği tahmin edilmektedir. Buna göre, ülkemizde her yıl ortalama olarak 100 kişinin anaflaksiden dolayı yaşamlarını yitirdikleri söylenebilir.

ANAFLAKSİNİN BELİRTİLERİ

Anaflaksi, kişinin duyarlılığına ve alınan alerjenin miktarına göre değişik tablolara neden olur.

Anaflaksi, çok ani olarak ortaya çıkan bir durum olduğu için sadece doktorlar tarafından değil, herkesçe bilinmesi, tanınması ve ilk acil müdahalenin hemen yapılması, hastanın yaşamının kurtarılması bakımından çok önemlidir. 

• Alerjenin alım yolu ve vücuda giriş hızı da anaflaksinin ağırlığını belirleyen önemli faktörlerdir. Mesela, penisilin iğnesi penisilin hapına göre çok daha ağır bir anaflaksiye yol açar !
  • Anaflaksi belirtileri, alerjenle karşılaşıldıktan hemen birkaç dakika sonra başlar, 15-20 dakikada zirveye çıkar ve 1 saat içinde de azalmaya yüz tutar. Anaflaksi, bazı kişilerde belirtiler tamamen kaybolduktan 8-24 saat sonra  tekrarlayabilir. Bu nedenle, anaflaksi saptanan bir kişinin en azından 24 saat süreyle doktor gözetimi altında kalması gerekir.

 Anaflaksinin öncü belirtileri de vardır. Bunlar, tuhaf bir sıkıntı, huzursuzluk ve fenalık hissi ile beraber sıcak basması, çarpıntı ve kaşıntıdır. Bu genel belirtilerden sonra çeşitli organ sistemlerini ilgilendiren belirtiler kendini göstermeye başlar.

 DERİ BELİRTİLERİ

Deri belirtileri,  kaşıntı, ürtiker (kurdeşen) ve anjioödemdir.

Kaşıntılar yaygın olarak tüm vücutta olabileceği gibi, sadece avuç içi, ayak tabanı, genital bölge veya bacakların iç kısmı gibi belirli yerlerde de olabilir. Ürtiker, derideki soluk pembe renkte, üzerine bastırılınca solan, kaşıntılı kabarıklıklardır. Anjioödem ise,  derialtındaki dokuda şişme ile karakterize bir tablodur; en çok dil, dudak ve göz kapaklarında görülür. Bunlar kaşıntıdan ziyade  karıncalanma ve yanma hissine neden olurlar. Hasta, bu şişliklerden dolayı gözünü açamaz, konuşamaz duruma gelebilir. Gözler sulanmış, kızarmış, şişmiştir.

TEHLİKE SİNYALLERİ

Anaflakside, solunum ve dolaşım sistemini ilgilendiren belirtiler ciddi bir krizin işaretleridir.

• Solunum sistemi belirtileri: Burunla ilgili olarak  kaşıntı, su gibi akıntı, hapşırma, burun tıkanıklığı… gibi belirtiler vardır. Ses tellerinin şişmesi (gırtlak ödemi), ses kısıklığı ve konuşma güçlüğü yaratabileceği gibi, bu darlığın çok fazla olması nefes alıp vermeyi güçleştirir, hatta tamamen imkansız kılar ve ölüme neden olur. Bazı hastalarda ise astımlılarda olduğu gibi inatçı öksürük, hırıltılı  solunum ve nefes darlığı…gelişir. 
• Dolaşım sistemi belirtileri: Çarpıntı, düzensiz ve hızlı kalp atışları, göğüs ağrısı, baş dönmesi… vardır. Kan basıncının düşmeye başlaması ciddi bir anaflaksinin habercisidir. Yaşlı hastalar kalp krizi de geçirebilirler.
• Sindirim sistemi belirtileri: Karında kramp tarzında ağrılar, bulantı, kusma, karında şişkinlik ve gerginlik, ishal ortaya çıkar.
• Diğer belirtiler: Bu sistemlere ait belirtilerden başka bir çok hastada, terleme, idrar kaçırma, baş ağrısı, şuur bozukluğu, hallüsinasyon görülür.

Yazı için 1 yorum yapılmış:

1. berna diyor ki:

   08 Aralık 2011, 18:42

   hocam mrh.çocuğumla bir problemiz var iğneye karşı alerjisi var kimseye anlatamıyorum bugün dişçiye gittit ve hikaye dedi biz ne yapabiliriz nasıl bi test yapabiliriz eşim bile öyle diyor çocuk korkuyor o üzden ama iğne olduğun zaman bütün vücüdü kabarıyor bana yardımci olursanıs sevinirim…..

Siz de yorumunuzu paylaşın: